Facelift oude spoordijk met respect voor het landschap

Ooit liep de spoorlijn Amersfoort-Kesteren deels over Woudenbergs gebied. Sinds 1944 rijden er geen treinen nadat de brug bij Kesteren werd opgeblazen om de geallieerden dwars te zitten. Sinds 1972 is dat zelfs helemaal onmogelijk na het verwijderen van de rails. De natuur greep haar kans. Dicht struikgewas en inmiddels volwassen eiken en berken namen bezit van de spoordijk. Een argeloze wandelaar op het Oudenhorsterpad, een Klompenpad,  kon het stuk vanaf de Brinkkanterweg  niet eens meer als spoortracé herkennen. Vanuit cultuurhistorisch perspectief is dat jammer.

spoordijk2
‘Met een opdrachtnemer als Landschapsbeheerploegen Utrecht is het voor ons plezierig werken’

Het volledig dichtgroeien van het tracé was voor sommigen een aanleiding tot ongewenste praktijken zoals afvalstort. Daarnaast raakte ook het pad parallel aan het voormalige spoor volledig dichtgegroeid. Noodzakelijke schouw van de langslopende sloot werd daardoor onmogelijk . Het waterschap  begon echt aan te dringen op een goed beheer. Toen door stormschade het veelgebruikte Klompenpad niet meer veilig was, werd besloten het tracé grondig aan te pakken. Vanwege de verschillende belangen: vanuit het water en landschap werd gekozen voor een samenwerking tussen de twee vakgebieden.

Alleen hoe en door wie? Gemeenten hebben een beperkt budget. Zo’n mooi stukje natuur is vaak een kwetsbare en ingewikkelde klus. Hoge betrokkenheid van omwonenden, kritische burgers en een waterschap. Zo’n klus heeft altijd veel voeten in de aarde. Uitvoerders hebben soms meer oog voor houtopbrengst dan voor de landschappelijke waarde. Zorgvuldig en behoedzaam werken is tijdrovend, dus duurder en het vraagt om deskundigheid, mede omdat de klus in het broedseizoen plaatsvond.

De keus viel op de Landschapsbeheerploegen Utrecht. Vooraf werd een flora en fauna inventarisatie gedaan door Eco-line, een onafhankelijk adviesbureau. Het tracé werd door de opdrachtgever met ploegleider Wim Vosman grondig verkend. En werden er afspraken gemaakt over aanpak en gewenst resultaat. Na vijftien werkdagen zou er zo weer een trein kunnen rijden. In ieder geval is de spoorlijn weer als zodanig herkenbaar en is vanaf het tracé tevens Klompenpad weer zicht op het omliggende landschap. Omwonenden die regelmatig langskwamen zijn zeer tevreden. Zij waren door eerdere ervaringen beducht voor grof onderhoud en diepe sporen van zware voertuigen. Die zijn in dit project niet gebruikt. Zij zagen een zorgvuldig gerevitaliseerd landschap.

Timothy Dernison, namens de opdrachtgevende gemeente Woudenberg, is blij met het resultaat. ‘Het tracé komt nu zowel landschappelijk als cultuurhistorisch beter tot zijn recht. Na deze grondige opknapbeurt kunnen we weer jaren vooruit met normaal planmatig onderhoud. Wandelaars zijn weer welkom om te genieten van het Woudenbergse landschap.’

Ook het waterbeheer is weer optimaal: ‘Nu het tracé en schouwpad weer toegankelijk zijn kunnen wij onze sloten weer beheren. Goed functionerende sloten zijn van belang om het naastgelegen gras- en bouwland toegankelijk te houden voor agrariërs.’ En de samenwerking en communicatie tijdens het werk ging ook naar tevredenheid. Dernison: ‘Met een opdrachtnemer als de Landschapsbeheerploegen Utrecht is het voor ons plezierig werken. Jullie weten waarmee jullie bezig zijn en werken met respect voor het landschap. Door omgevingsbewust te zijn wordt steeds weer kritisch gekeken hoe de beste resultaten te behalen zijn. We hebben niet eerder een dergelijke omvangrijke klus met de vrijwilligers en medewerker van de Landschapsbeheerploeg Utrecht gedaan, dus we moesten dat eerst ervaren. Wat ons betreft zou dit het begin kunnen zijn van een verdere samenwerking.’